ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΕΛ · EN

Πρόσωπο · Αισθητική

Ωτοπλαστική στη Θεσσαλονίκη και την Αθήνα

Πραγματοποιώ 15 ως 20 ωτοπλαστικές ετησίως και είμαι εξειδικευμένος πλαστικός χειρουργός από το 2012. Εξετάζω κάθε αυτί χωριστά και επιλέγω την τεχνική ανάλογα με το τι ακριβώς κάνει το αυτί να πετάει, ώστε να πετύχουμε τη μεγαλύτερη δυνατή συμμετρία.

Η ωτοπλαστική διορθώνει τα πεταχτά αυτιά και τα φέρνει πιο κοντά στο κεφάλι, με φυσικό σχήμα. Γίνεται σε παιδιά από 4 ετών και σε ενήλικες, με τομή πίσω από το αυτί. Επιστρέφετε σπίτι την ίδια ημέρα και η ακοή δεν επηρεάζεται.

Δρ Πρόδρομος Παπαϊωάννου, πλαστικός χειρουργός

Με μια ματιά

Τι διορθώνει

Πεταχτά αυτιά: μεγάλη κόγχη ή/και ατελής πτύχωση (ανθέλικα), ασυμμετρία των αυτιών, σε παιδιά από 4 ετών και ενήλικες

Αναισθησία

Τοπική από 10 ετών · γενική κάτω των 10 ετών, ανάλογα με τη συνεργασία του παιδιού

Διάρκεια

Περίπου 1 ώρα

Νοσηλεία

Χωρίς παραμονή· επιστροφή στο σπίτι την ίδια ημέρα

Επιστροφή στη δουλειά

Σχολείο και δουλειά σε 1 εβδομάδα

Άσκηση

Άθληση και κολύμπι σε 1 μήνα · αθλήματα επαφής σε 3 μήνες

Τελικό αποτέλεσμα

Ουλές και σχήμα των αυτιών κατασταλάζουν σε περίπου 6 μήνες

Πού

Interbalkan Medical Center, Θεσσαλονίκη · Ιατρικό Αθηνών, Μαρούσι

Ιατρικός έλεγχος: Δρ Πρόδρομος Παπαϊωάννου, Πλαστικός Χειρουργός, μέλος ΕΕΠΑΧ και διεθνές μέλος ASPS · Τελευταία αναθεώρηση:

Τι είναι η ωτοπλαστική;

Η ωτοπλαστική είναι η χειρουργική διόρθωση των πεταχτών αυτιών. Από τομή πίσω από το αυτί αναδιαμορφώνω τον χόνδρο, ώστε να μειωθεί η κόγχη και να σχηματιστεί η ανθέλικα. Το αυτί πλησιάζει το κεφάλι και κρατά τις φυσικές του πτυχώσεις.

Η ωτοπλαστική καλείται να αντιμετωπίσει προβλήματα που δημιουργούνται από διαφορετικές αιτίες. Οι αιτίες που κάνουν τα αυτιά πεταχτά είναι είτε η μεγαλύτερη καμπυλότητα της κόγχης, δηλαδή του βαθιού κοίλου του αυτιού, είτε ο ατελής σχηματισμός της ανθέλικας, δηλαδή της πτύχωσης στη μεσότητα του αυτιού. Συχνά συμμετέχουν και οι δύο παράγοντες, και όχι πάντα στον ίδιο βαθμό στα δύο αυτιά.

Στην εξέταση εντοπίζω ποια από τις δύο αιτίες υπάρχει σε κάθε αυτί, γιατί διορθώνονται διαφορετικά. Κατά την επέμβαση ελέγχω τα δύο αυτιά μαζί. Στόχος δεν είναι ένα αυτί «κολλημένο» στο κεφάλι, αλλά φυσικό περίγραμμα και ίδια εικόνα από μπροστά.

Η ωτοπλαστική δεν επηρεάζει την ακοή: η επέμβαση αφορά μόνο το δέρμα και τον χόνδρο του εξωτερικού αυτιού, ενώ το έσω αυτί βρίσκεται πολύ βαθύτερα.

Είναι η ωτοπλαστική κατάλληλη για εσάς;

Η ωτοπλαστική ταιριάζει σε παιδιά από 4 ετών και σε ενήλικες με πεταχτά ή ασύμμετρα αυτιά. Στα παιδιά προτιμώ την ηλικία 4 έως 6 ετών, πριν το σχολείο. Στους ενήλικες γίνεται με τοπική αναισθησία, χωρίς παραμονή.

Ποιοι είναι οι τυπικοί υποψήφιοι;

  • Παιδιά 4 έως 6 ετών με πεταχτά αυτιά, πριν ξεκινήσουν το σχολείο και εκτεθούν στα πειράγματα των συμμαθητών τους.
  • Μεγαλύτερα παιδιά και έφηβοι που προσέχουν τα αυτιά τους, τα κρύβουν με τα μαλλιά ή αποφεύγουν να τα πιάνουν ψηλά.
  • Ενήλικες που θέλουν να μπορούν να κόβουν κοντά τα μαλλιά τους ή να τα πιάνουν ψηλά χωρίς να τους απασχολούν τα αυτιά.
  • Ασύμμετρα αυτιά, όταν πετάει μόνο το ένα ή όταν τα δύο πετάνε σε διαφορετικό βαθμό.
  • Αυτιά που χειρουργήθηκαν στο παρελθόν και επέστρεψαν ή διορθώθηκαν υπερβολικά (δευτερεύουσα ωτοπλαστική).
  • Μεγάλοι ή προβάλλοντες λοβοί, κυρίως σε μεγαλύτερους ασθενείς, συνήθως μαζί με λίφτινγκ προσώπου.

Πότε δεν τη συνιστώ;

  • Σε παιδιά κάτω των 4 ετών, όταν το αυτί αναπτύσσεται ακόμη.
  • Όταν το ίδιο το παιδί δεν το επιθυμεί ή δεν συνεργάζεται· δεν πιέζω ποτέ ένα παιδί να κάνει την επέμβαση.
  • Όταν υπάρχει ενεργή λοίμωξη ή δερματικό πρόβλημα στην περιοχή του αυτιού.
  • Σε σύνθετες συγγενείς δυσπλασίες του αυτιού, όπως το συσπασμένο (constricted) ή το «κυπελλοειδές» (cupped) αυτί, που δεν αντιμετωπίζω με ωτοπλαστική.

Συμβουλευτική και προετοιμασία

Τι γίνεται στη συμβουλευτική;

Εξετάζω κάθε αυτί χωριστά: την κόγχη, την ανθέλικα, τους λοβούς, την απόσταση του αυτιού από το κεφάλι και τη συμμετρία ανάμεσα στα δύο αυτιά. Αποφασίζουμε μαζί αν χρειάζεται διόρθωση μόνο της κόγχης, μόνο της ανθέλικας ή και των δύο, και αν θα χειρουργηθεί το ένα ή και τα δύο αυτιά. Συζητάμε το είδος της αναισθησίας, που εξαρτάται κυρίως από την ηλικία. Στα παιδιά ο γονέας είναι παρών και συζητάμε πώς θα προετοιμαστεί το παιδί. Παίρνετε γραπτό πλάνο και προσφορά.

Για τους γονείς. Αν το παιδί καλύπτει τα αυτιά του ή αφήνει τα μαλλιά να μακρύνουν για να τα κρύψει, αρκεί να του πείτε ότι αυτό διορθώνεται. Μην το πιέζετε να κάνει την επέμβαση. Η απόφαση είναι καλύτερη όταν το παιδί το θέλει και το ίδιο, γιατί έτσι συνεργάζεται και στην αποκατάσταση, για παράδειγμα με την κορδέλα.

Ποιες εξετάσεις και οδηγίες ισχύουν πριν την επέμβαση;

Αιματολογικές εξετάσεις γίνονται όπου χρειάζονται, ανάλογα με την ηλικία και το είδος της αναισθησίας· όταν το παιδί χειρουργείται με γενική αναισθησία, γίνεται και προεγχειρητική εκτίμηση από τον αναισθησιολόγο. Οι οδηγίες νηστείας δίνονται πριν την επέμβαση· στα παιδιά η τροφή σταματά 6 ώρες και τα διαυγή υγρά 1 ώρα πριν. Το κάπνισμα, στους ενήλικες, καλό είναι να σταματήσει τουλάχιστον 4 εβδομάδες πριν και 4 εβδομάδες μετά. Αν παίρνετε αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά, ενημερώστε με· η διακοπή τους γίνεται μόνο σε συνεννόηση με τον γιατρό που τα συνταγογραφεί. Η ημερομηνία ορίζεται αφού ολοκληρωθούν οι εξετάσεις· στα παιδιά βολεύει συχνά μια περίοδος διακοπών, ώστε να μη χάσουν σχολείο.

Η επέμβαση: τεχνική και διάρκεια

Η ωτοπλαστική διαρκεί περίπου 1 ώρα. Από τα 10 έτη και μετά γίνεται με τοπική αναισθησία σαν εξωτερικός ασθενής· στα μικρότερα παιδιά συνήθως με γενική. Η τομή γίνεται πίσω από το αυτί, και ανάλογα με το πρόβλημα μικραίνω την κόγχη, διαμορφώνω την ανθέλικα με ειδικά ράμματα ή εξασθενώ τον χόνδρο.

Σκίτσο: αυτιά που προεξέχουν
Σκίτσο: τα αυτιά μετά την ωτοπλαστική

Η επέμβαση, ακόμα και όταν γίνεται με τοπική αναισθησία, είναι ανώδυνη, γιατί η περιοχή αναισθητοποιείται πλήρως. Στα παιδιά κάτω των 10 ετών χρησιμοποιώ συνήθως γενική αναισθησία, που διαρκεί περίπου 1,5 ώρα συνολικά, και το παιδί επιστρέφει στο σπίτι την ίδια ημέρα. Η τεχνική προσαρμόζεται σε κάθε αυτί. Σε όλες τις επεμβάσεις γίνεται τακτική παρακολούθηση και των δύο αυτιών ταυτόχρονα, ώστε να πετύχουμε τον μέγιστο βαθμό συμμετρίας.

ΠρόβλημαΤι κάνω
Μεγάλη κόγχηΑφαιρώ το υπερτροφικό τμήμα χόνδρου, ώστε να μικρύνει η καμπυλότητα
Ατελής ανθέλικαΔιαμορφώνω την πτύχωση με ειδικά ράμματα στον χόνδρο [1]
Μεγάλη απόκλισηΕξασθενώ τον χόνδρο στην πρόσθια επιφάνεια, ώστε να μην υποτροπιάσει [2]

Διόρθωση της κόγχης

Όταν το αυτί πετάει από βαθιά κόγχη, αφαιρώ το υπερτροφικό τμήμα του χόνδρου. Η καμπυλότητα μικραίνει και το αυτί πλησιάζει στο κεφάλι χωρίς να αλλάξει το περίγραμμά του. Εναλλακτική είναι η στερέωση της κόγχης στη μαστοειδή απόφυση με ράμματα (Furnas) [3].

Διαμόρφωση της ανθέλικας

Όταν η πτύχωση της ανθέλικας λείπει ή είναι ατελής, τη δημιουργώ με μόνιμα ράμματα στην πίσω επιφάνεια του χόνδρου (τεχνική Mustardé [1]). Η πτύχωση που προκύπτει είναι ομαλή.

Εξασθένιση του χόνδρου

Όταν η απόκλιση είναι μεγάλη ή ο χόνδρος σκληρός, εξασθενώ την πρόσθια επιφάνεια του χόνδρου, ώστε να λυγίζει προς τη σωστή κατεύθυνση και να μειώνεται ο κίνδυνος υποτροπής (αρχή του Stenström [2]). Έχει μεγαλύτερη σημασία στους ενήλικες, με λιγότερο ελαστικό χόνδρο.

Εξατομικευμένη τεχνική

Προσαρμόζω την τεχνική σε ειδικά προβλήματα: ασυμμετρία των δύο αυτιών, πεταχτό άνω τμήμα ή λοβό που προβάλλει. Όταν πετάει μόνο το ένα αυτί, συνήθως χειρουργούνται και τα δύο για συμμετρία.

Τομές και ράμματα

Η τομή γίνεται πίσω από το αυτί, στην πτυχή με το κεφάλι, και η ουλή δεν φαίνεται από μπροστά. Μερικές φορές χρειάζεται και μικρή τομή στην πρόσθια επιφάνεια, κρυμμένη στις πτυχώσεις. Τα ράμματα του δέρματος αφαιρούνται την 5η ημέρα· τα εσωτερικά ράμματα του χόνδρου είναι μόνιμα.

Συνδυασμοί

Στους μεγαλύτερους ασθενείς, τους μεγάλους ή προβάλλοντες λοβούς τους διορθώνω συνήθως κατά το λίφτινγκ προσώπου. Άλλους συνδυασμούς τους συζητάμε στη συμβουλευτική.

Νοσηλεία

Η επέμβαση γίνεται χωρίς διανυκτέρευση: επιστρέφετε σπίτι την ίδια ημέρα με επίδεση στα αυτιά. Μετά από γενική αναισθησία δεν επιτρέπεται η οδήγηση· τα παιδιά φεύγουν πάντα με γονέα.

Αποκατάσταση, εβδομάδα προς εβδομάδα

Τα αυτιά μένουν δεμένα για μία εβδομάδα και τα ράμματα του δέρματος αφαιρούνται την πέμπτη ημέρα. Σε σχολείο ή δουλειά επιστρέφετε σε 1 εβδομάδα και στις κανονικές δραστηριότητες σε 2 έως 3 εβδομάδες. Μετά την επίδεση φοράτε κορδέλα για 3 εβδομάδες.

Ο πόνος είναι ήπιος έως μέτριος και ελέγχεται με κοινά παυσίπονα. Στα παιδιά διαρκεί 1 έως 2 ημέρες, στους ενήλικες 4 έως 5, επειδή ο χόνδρος είναι λιγότερο ελαστικός.

ΠότεΤι νιώθετεΤι μπορείτε να κάνετε
Ημέρες 1–2Ήπιος έως μέτριος πόνοςΞεκούραση με την επίδεση· κοινά παυσίπονα
Ημέρες 3–5Ο πόνος υποχωρεί: στα παιδιά έχει περάσει, στους ενήλικες περνά έως την 4η–5η ημέραΗ επίδεση μένει· ράμματα αφαιρούνται την 5η ημέρα
Τέλος 1ης εβδομάδαςΠρήξιμο και ευαισθησίαΑφαιρείται η επίδεση· επιστροφή σε σχολείο και δουλειά
Εβδομάδες 2–4Σταδιακό ξεπήρισμαΚορδέλα τη νύχτα· κανονικές ασχολίες σε 2–3 εβδομάδες
Μήνας 1Σχεδόν κανονική αίσθησηΕπιστροφή σε άθληση χωρίς επαφή και κολύμπι
Μήνας 2Ο χόνδρος έχει σταθεροποιηθείΎπνος στο πλάι, κράνος, γυαλιά
Μήνας 3Τα αυτιά έχουν σχεδόν το τελικό σχήμαΑθλήματα επαφής, π.χ. ποδόσφαιρο
Μήνας 6Η ουλή πίσω από το αυτί είναι δυσδιάκριτηΟι ουλές και το σχήμα των αυτιών έχουν κατασταλάξει

Αποτελέσματα και διάρκεια

Τα αποτελέσματα είναι μόνιμα. Τα αυτιά παίρνουν σχεδόν το τελικό σχήμα σε λίγους μήνες και η ουλή πίσω από το αυτί γίνεται δυσδιάκριτη έως τον 6ο μήνα. Υποτροπή είναι σπάνια. Το ακριβές ποσοστό στις δικές μου περιπτώσεις μπορώ να το παρουσιάσω στη συμβουλευτική.

Στα παιδιά, η διόρθωση πριν το σχολείο μπορεί να περιορίσει τα πειράγματα. Στους ενήλικες επιτρέπει ελεύθερη επιλογή χτενίσματος. Το αυτί φτάνει σχεδόν στο τελικό μέγεθος γύρω στα 6 έτη.

Κίνδυνοι και επιπλοκές

Οι σοβαρές επιπλοκές είναι σπάνιες και η ακοή δεν επηρεάζεται, γιατί το εσωτερικό αυτί βρίσκεται βαθύτερα. Ο πιο συχνός κίνδυνος είναι η υποτροπή, συνήθως από αστοχία ράμματος. Ο πίνακας παρακάτω τους αναφέρει αναλυτικά· τους κινδύνους για τη δική σας περίπτωση τους εξηγώ στη συμβουλευτική.

ΕπιπλοκήΠόσο συχνήΠρόληψη και αντιμετώπιση
Υποτροπή (το αυτί ξαναπετάει)Σπάνια, συνήθως από αστοχία ράμματοςΕξασθένιση χόνδρου σε μεγάλες αποκλίσεις, κορδέλα όπως περιγράφεται στην αποκατάσταση· διορθώνεται με νέα επέμβαση
ΑσυμμετρίαΠολύ σπάνιαΈλεγχος και των δύο αυτιών ταυτόχρονα στην επέμβαση· μικρή διόρθωση αν χρειαστεί
ΑιμάτωμαΠολύ σπάνιο, τις πρώτες ημέρεςΕπίδεση την 1η εβδομάδα, έλεγχος των φαρμάκων που επηρεάζουν την πήξη· αν εμφανιστεί, παροχετεύεται
Ορατά ή ψηλαφητά ράμματαΠολύ σπάνιαΑφαιρούνται ή αντικαθίστανται με μικρή επέμβαση
Υπερδιόρθωση (αυτί πολύ κοντά στο κεφάλι)Πολύ σπάνιαΉπια διόρθωση και έλεγχος συμμετρίας στην επέμβαση· αν χρειαστεί, επανεπέμβαση
ΛοίμωξηΣπάνιαΑντισηψία, αντιβίωση όταν χρειάζεται· έγκαιρη εξέταση αν υπάρχει πόνος ή ερυθρότητα
Παροδικό μούδιασμα ή ευαισθησία στο κρύοΣυχνή, παροδικήΥποχωρεί συνήθως μέσα σε λίγους μήνες
Υπερτροφική ουλή ή χηλοειδές πίσω από το αυτίΣπάνιαΦροντίδα της ουλής· βελτίωση της ουλής αν χρειαστεί

Κάπνισμα. Στους ενήλικες συνιστώ διακοπή τουλάχιστον 4 εβδομάδες πριν και 4 εβδομάδες μετά την επέμβαση· το κάπνισμα αυξάνει τις επιπλοκές της επούλωσης.

Αντιπηκτικά: αν παίρνετε αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά, ενημερώστε με από τη συμβουλευτική. Τη διακοπή την αποφασίζει πάντα ο γιατρός που τα συνταγογραφεί.

Κόστος: τι το καθορίζει

Δεν δημοσιεύουμε τιμές. Το κόστος εξαρτάται από την αναισθησία (τοπική ή γενική), από το αν είναι πρώτη ή δευτερεύουσα επέμβαση και από τυχόν συνδυασμό με άλλη επέμβαση. Η προσφορά δίνεται μετά τη συμβουλευτική και την εξέταση.

  • Αναισθησία: γενική στα παιδιά κάτω των 10 ετών, τοπική από τα 10 και άνω.
  • Πρώτη ή δευτερεύουσα ωτοπλαστική.
  • Αν χειρουργούνται το ένα ή και τα δύο αυτιά.
  • Ο συνδυασμός με άλλη επέμβαση, π.χ. διόρθωση λοβών μαζί με λίφτινγκ προσώπου.

Συχνές ερωτήσεις

Σε ποια ηλικία μπορεί να γίνει η ωτοπλαστική;

Από 4 ετών, ιδανικά πριν το σχολείο. Η καλύτερη ηλικία είναι 4–6 ετών: το αυτί έχει σχεδόν ολοκληρώσει την ανάπτυξή του και το παιδί αρχίζει να το προσέχει. Κάτω των 10 ετών η επέμβαση γίνεται με γενική αναισθησία, από τα 10 με τοπική, ως εξωτερικός ασθενής. Ανώτατο όριο ηλικίας δεν υπάρχει· χειρουργώ ενήλικες κάθε ηλικίας.

Πονάει η ωτοπλαστική;

Κατά την επέμβαση δεν πονάτε, γιατί η περιοχή αναισθητοποιείται πλήρως. Μετά, τα παιδιά έχουν ήπιο έως μέτριο πόνο για 1–2 ημέρες και οι ενήλικες λίγο εντονότερο για 4–5 ημέρες, γιατί ο χόνδρος τους είναι λιγότερο ελαστικός και τα ράμματα συγκράτησης πιέζουν περισσότερο. Ελέγχεται με κοινά παυσίπονα.

Επηρεάζει η ωτοπλαστική την ακοή;

Όχι. Η ωτοπλαστική αφορά μόνο το δέρμα και τον χόνδρο του πτερυγίου και δεν αγγίζει τον ακουστικό πόρο, το τύμπανο ή το εσωτερικό αυτί, που είναι υπεύθυνο για την ακοή.

Θα φαίνονται ουλές μετά την ωτοπλαστική;

Η κύρια ουλή είναι πίσω από το αυτί, στην πτυχή με το κεφάλι, και δεν φαίνεται από μπροστά· τυχόν μικρή πρόσθια τομή κρύβεται στις πτυχώσεις. Γίνεται δυσδιάκριτη σε λίγους μήνες και ωριμάζει σε περίπου 6. Σπάνια, σε άτομα με τάση για παχιές ουλές, γίνεται υπερτροφική· τη φροντίζουμε με θεραπεία ουλής ή μικρή διόρθωση.

Μπορεί τα αυτιά να ξαναπετάξουν μετά την ωτοπλαστική;

Πολύ σπάνια. Τα αποτελέσματα της ωτοπλαστικής είναι μόνιμα και το ποσοστό υποτροπών είναι πολύ μικρό. Όταν συμβεί, οφείλεται συνήθως σε αστοχία κάποιου ράμματος που συγκρατεί τον χόνδρο. Για να μειώσω αυτόν τον κίνδυνο, στις μεγάλες αποκλίσεις εξασθενώ και τον χόνδρο στην πρόσθια επιφάνεια, ώστε να μην «επιστρέφει» στη θέση του. Εξίσου σημαντική είναι η κορδέλα για 3 εβδομάδες μετά την επέμβαση, μέχρι να επουλωθούν οι χόνδροι. Αν ένα αυτί υποτροπιάσει, διορθώνεται με νέα επέμβαση.

Πότε μπορώ να κοιμηθώ στο πλάι, να κολυμπήσω ή να φορέσω κράνος μετά την ωτοπλαστική;

Κολύμπι και άθληση: μετά από 1 μήνα. Ύπνος στο πλάι, κράνος και γυαλιά: μετά από 2 μήνες, γιατί πιέζουν το αυτί πριν σταθεροποιηθεί ο χόνδρος. Αθλήματα επαφής: μετά από 3 μήνες. Σχολείο και δουλειά: μετά από 1 εβδομάδα· κανονικές δραστηριότητες σε 2–3 εβδομάδες.

Πετάει μόνο το ένα αυτί. Χειρουργούνται και τα δύο;

Συχνά ναι. Το «φυσιολογικό» αυτί έχει συχνά μικρή απόκλιση που φαίνεται μόλις διορθωθεί το απέναντι, γι’ αυτό η επέμβαση και στα δύο δίνει καλύτερη συμμετρία. Στη συμβουλευτική εξετάζω κάθε αυτί χωριστά και αποφασίζουμε μαζί.

Μπορεί να διορθωθεί μια ωτοπλαστική που δεν πέτυχε;

Ναι. Αναλαμβάνω αυτιά που χειρουργήθηκαν αλλού και επέστρεψαν ή διορθώθηκαν υπερβολικά και φαίνονται αφύσικα. Η δεύτερη επέμβαση είναι πιο απαιτητική, γιατί ο χόνδρος και το δέρμα έχουν ήδη χειρουργηθεί. Η διόρθωση μπορεί να περιλαμβάνει βελτίωση της ουλής ή επιπλέον διαμόρφωση της ανθέλικας. Στη συμβουλευτική εξετάζω τι έχει γίνει και τι μπορεί ρεαλιστικά να βελτιωθεί.

Βιβλιογραφία

  1. Mustardé JC. The correction of prominent ears using simple mattress sutures. Br J Plast Surg. 1963;16:170–178.
  2. Stenström SJ. A “natural” technique for correction of congenitally prominent ears. Plast Reconstr Surg. 1963;32:509–518.
  3. Furnas DW. Correction of prominent ears by conchamastoid sutures. Plast Reconstr Surg. 1968;42(3):189–193.
  4. Janz BA, Cole P, Hollier LH Jr, et al. Treatment of prominent and constricted ear anomalies. Plast Reconstr Surg. 2009;124(1 Suppl):27e–37e.
  5. Limandjaja GC, Breugem CC, Mink van der Molen AB, et al. Complications of otoplasty: a literature review. J Plast Reconstr Aesthet Surg. 2009;62(1):19–27.
  6. Nazarian R, Eshraghi AA. Otoplasty for the protruded ear. Semin Plast Surg. 2011;25(4):288–294.

Συμβουλευτική

Στη Θεσσαλονίκη, στην Αθήνα ή με βιντεοκλήση. Εξέταση, επιλογές και γραπτό πλάνο.

Επικοινωνία